Hayat Apartımanı’nın Katlarında – Mehmet Fırat Pürselim

ImageMehmet Fırat Pürselim’in Hayat Apartımanı adlı öykü kitabı hakkında

Hayat Apartımanı Mehmet Fırat Pürselim’in ilk öykü kitabı. İlk kitabını otuzlarının ortasında yayınlamış olsa da, Pürselim edebiyat dergilerini ve ödüllerini takip edenler için yeni bir isim değil. Nitekim, öykülerin sonuna eklenen tarihlerden bu öykülerin 1999-2010 arasında kaleme alındığı anlaşılıyor. Öykü kitaplarında, âdettendir, ad olarak genellikle öykülerden birinin ismi seçilir. Pürselim de öyle yapmış, ama öykülerin tamamı okunduğunda bu ismin rastgele seçilmediği anlaşılıyor. Hayatla ilgili aklımıza takılan farklı soruları hatırlatıyor Pürselim’in öyküleri.
Hayatının şaheserini yapmak için yıllarını veren bir saatçinin öyküsü örneğin, “Bir insan hayatını neye adamalı?” sorusunun peşinden gidiyor. Aynı şekilde hayatlarımızdaki kritik seçimleri nasıl yaptığımız sorusu ya da bu seçimlerin sonuçları gibi konulara odaklanmış öyküler de var kitapta. Pişmanlıklar da önemli bir yer tutuyor Pürselim’in öykülerinde. Pişmanlık, insanın dönüp geçmişe baktığında, hayatının izlediği yolu sonradan edindiği deneyimlerin ışığında tarttığında kapıldığı bir duygudur. Aynı biçimde, hayattaki trajik rastlantıların ve şaşırtıcı paralelliklerin peşinden gitmek ya da bunları anlayabilmek için de edebiyatı bir arayış olarak görmüş olmalı Pürselim.
HAYAT HİKÂYELERİ
Öyküleri kısa anlara ilişkin değil Pürselim’in. O klasik tanımın dışında aramış yazar öyküyü – ‘bir ânın anlatımı’ndan çok hayatların, ömürlerin içerisinde. Çoğu kez aylar, yıllar geçiyor öyküler ilerlerken. Kuşkusuz, anlatıcının odaklandığı kısa anlar da var bu öykülerde, ama bu kısa anların öncesinde neler olduğunu, öykü kişilerinin odaklanılan o âna gelene kadarki hayat hikâyelerinin belli başlı olaylarını da öğreniyoruz. Öykülerin gerilimi bunu gereksiniyor. Öykü kişilerinin kimi özellikleri, özlemleri, düşleri, duyduğu yoksunluklar, geçen yılların onda bıraktığı tortular vs odaklanılan andaki gerilimi, duyguyu daha açık seçik kavramamızı sağlıyor. Böyle bir kurguyu yeğliyor Pürselim öykülerinde; boşluk bırakmıyor pek. Neler olup bittiğine ilişkin belirsiz noktalar bırakıp okurun bu noktaları kendince görmeye çalışması yerine, ilelebet belirsiz kalacak soruları hatırlatıyor öyküleriyle. Geride kalmış yılları düşündüğümüzde aklımızın bir köşesine takılıp kalan, “Başka türlü olabilir miydi?”ya da “Neden yaşıyoruz?” gibi soruları…
Hayat Apartımanı’nda dikkat çeken bir yan da kişi ve mekân çeşitliliği. Maden işçisi, saatçi, demiryolu görevlisi, piyango bileti satıcısı, cellat, yazar ya da Afrikalı bir kadın olabiliyor öykü kişisi. Hatta bir gemi ya da bir bina da olabiliyor. Sonuçta hayatlarımızda mekânlar ve nesneler de önemli bir yer tutuyor ve hayatlarımıza onların (kurgusal) tanıklığıyla bakmanın da ilgi çekici bir yanı var. İnsanların bir hayli hareketli olduğu günümüz toplumlarında binalar ve mekânlar nispeten daha sabit durumdalar. İnsanlar geçip gittiklerinde hikâyeleri de onlarla gitmiyor her seferinde, kalıyorlar; en azından hikâyelerinden parçalar kalıyor. Bu hikâyelerden kalan parçaları onların yerlerine gelenler ya da gitmeyip kalanlar yaşıyor, sürdürüyor, kendi hikâyelerine katıyor, ekliyorlar.
BİREYSEL VE TOPLUMSAL ACILAR
Hayat Apartımanı’nın katlarında insanların insanlara çektirdikleri türlü çeşit acının öyküleri anlatılıyor. Bireysel acılar kadar toplumsal acılar da… Kadınların gördüğü zulüm, haksızlık ya da azınlıkta ve güçsüz olanların başlarına gelenler. Hayat Apartımanı’nda oturmak o denli keyifli bir şey değil, aksine hayli çileli. Edebiyat da insanları eğlendirmek için değildir zaten, görür gibi olup başımızı çevirdiğimiz ya da bizim görmememiz için bir dolu dolap çevrilen acıların, zulümlerin başkalarının hayatları olduğunu bize hatırlatmak için de yazılır öyküler.

İyi Kitap‘ın Mart 2012 tarihli 37. sayısında yayınlanmıştır

Reklamlar

Yorum bırakın

Filed under Genel

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s